Julia Kristeva etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Julia Kristeva etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

28 Haziran 2008 Cumartesi

Metinlerarasılık / intertextuality




(bkz. [[intertextuality]])

terim ilk olarak 1966'da julia kristeva'nın bir denemesinde, herhangi bir yazınsal metnin kendisinden önce gelen, diğer metinlerle zorunlu bir bağlılık kurduğunu ifade etmek için uydurulmuştur. edebi bir metin soyutlanmış bir fenomen değildir, 'alıntı mozaiklerinden kurulmuştur; her metin yek diğerinin bir emmesi ve transformasyonudur.'
bu denemesinde, [[julia kristeva]] fransız okuyucusuna, o zamanlarda yakinen tanınmayan, mikhail bakhtin'in (1895-1975) edebiyat teorisinin önemini ve doğasını tasvir etmeye çalışıyordu.

bakhtin'nin romanın 'dialogical' doğasını sezmesi, kristeva'yı, strüktüralist edebi sözcük dağarcığının kurulmasında, muazzam etkisi olan bir terim uydurmaya sevk etti. kristeva ve tel quel'in yazarları, metinlerarasılığı, tek anlamlılıktan yeni bir özgürlüğü, varoluşçuluku ve politik-olmayan eleştirinin tüm formlarını temsil eden bir terim olarak kullandı.

kristeva, aynı zamanda metinlerarasılığın, basitçe fenomenolojik-burjuvanın intersübjektivite kavramının yerini almasında ısrar ederek çok aceleci davrandı; bunun için bir vuruşta hem öznellik (sübjektivite) hem bireysel biçim üzerine gelecek herhangi bir teoriyi feshetmiş oldu.
metinlerarasılık aynı zamanda, elbette hem linguistik hem de semiyotiktir, bundan dolayı psikanaliz ve kendi yeni teorisi semanaliz le (semanalysis) iyileştirilebilir.

daha fazla okuma için (bkz. j.kristeva, desire in language (1980))

bugün metinlerarasılığı daha geniş bir ölçekte kullanıyoruz. metinlerarasılıktan salt yazılı, basılı metinleri anlamak yerine bugün medya metinlerarasılığı (media intertextuality) gibi yeni ve daha kapsamlı kavramlar var.

medya metinlerarasılığı kısaca, yapımcıların varsaydığı bir metnin, diğer başka bir medya metnine gönderme yapması ve bunun izleyici/okuyucu tarafından farkedilmesidir, diyebiliriz. bugün medya işin içine girince, konvansiyonel olarak metin kavramından anladığımız yazılı, basılı envanter yerine, tüm medya ürünlerini anlıyoruz. bunun içine televizyon programları, reklamlar, fotoğraflar, filmler (video veya sinema olsun) gazete makaleleri (veya gazetenin kendisi), radyo programları, cingıllar, video oyunları ve web sayfalarının tümü metin (text) olarak okunabilir.
izleyici bir okuyucu olarak, gördüğü her şeye, kültürel enfrastrüktürüne ve entellektüel donanımına göre, prodüktörler tarafından re-reprezente edilen metne, kendinden yeni bir anlam yükler ve yorumlayarak bu metinleri okur.

medya metinleraraslığı işin içine girince, bu kavramın, taklit (mimicry), parodi, pastiş ve homage, kurgusal dizi filmlerin tabloid basındaki işleyişi, diğer medya formlarındaki medya metinlerinin denetimi ve kritiği, medya sanatçılarının birden fazla medya yapısında çalışması gibi şeylerin tartışılması ve aydınlatılması gerekir.

izleyici/okuyucunun zevklerinden birisi, medya metinlerini tanıyarak, keyifle tüketmesidir. bu zevkin bir biçimi, bir metnin başka bir metne olan referansını tanımakla gelir. bu tarz bir referans prosesine "metinlerarasılık" diyoruz.


referans kaynaklar:
1- the norton dictionary of modern thought, edited by alan bullock, stephen trombley.
2- media studies, the essential introduction, philip rayner, peter wall and stephen kruger; routledge, taylor & francais group


Etiketler

300 (1) Allen Ginsberg (2) Amaççı Yanılım (1) Amiri Baraka (3) Ardengo Soffici (1) Aşk (1) Attila İlhan (1) Cahit Koytak (1) Cemal Süreya (2) CHP (1) Cody Walker (2) Çeviri Öykü (3) Çeviri Şiir (31) Daniel Defoe (1) David Lerner (1) Deneme (3) Diane Di Prima (1) Dictionary of Poets (3) Dimitris Dimosthenous Lentzis (1) Eleştiri (10) Ezra Pound (1) Faiz Ahmed Faiz (2) Footnote to Howl (1) Füruğ Ferruhzad (1) Gregory Corso (1) Henry Fielding (1) Hindistan (1) Hip Hop (1) Hüseyin Cöntürk (1) İngiliz Romantik Şiiri (1) intertextuality (1) İsmet Özel (1) J.A.Cuddon (1) James Merrill (1) Jean Fritz (1) Jeanne Murray Walker (1) Joseph Andrews (1) Julia Kristeva (1) Kamala Das (2) Karen Chase (1) Kay Ryan (1) Liang Xiaoming (1) Lisa Lewis (1) Louise Glück (1) Mahmut Derviş (1) Margaret Atwood (1) Maria Wong (1) Mehmet Akif Ersoy (1) Mehmet Aycı (1) Mein Kampf (1) Metinlerarasılık (1) Mikhail Bakhtin (1) Morning of Hayyam (1) Muhammed İkbal (3) Mustafa Burak Sezer (22) Müzik (1) Nazım Hikmet (1) Necip Fazıl Kısakürek (1) Niels Hav (1) Orhan Veli (1) Oscar Wilde (1) Ountlandish (1) Öykü (5) Parveen Shakir (1) Poetry (1) Poetry in Turkish Translation (20) Post-Modernizm (1) Postmodernist Sanat (1) Robinson Crusoe (1) Senaryo (1) Sezai Karakoç (1) Sinema (1) Söyleşi (2) Sözlük (5) Steve Scafidi (1) Sümeyye Çomaklı (1) Şairler Sözlüğü (3) Şiir (11) T. S. Eliot (1) The Handmaid's Tale (1) Trevanian (1) Turkish Poetry (11) Ünsal Ünlü (1) Valzhyna Mort (1) Vera Pavlova (1) W. K. Wimsatt (1) W.H. Auden (1) William Butler Yeats (1)